"Felaket" dediğimiz kavram, aslında insanlık tarihinde her zaman var olmuş bir kavramdır. Burada felaketten kastım her anlamdaki felaketlerdir. Bir doğal afetten doğan felaket, savaşlardan doğan felaketler... Ve daha niceleri. Örnekler çoğaltılabilir. Ama tarihte yaşanmış bilinen felaketlerin en büyüğü ve naçizane görüşüme göre en "acıklı"sı bundan tam 1932 yıl önce Roma İmparatorluğu'nda yaşandı. Bugün o felaketin 1932. yıldönümü...
24 Ağustos 79 tarihinde meydana gelen Vezüv Patlaması, tarihin gördüğü en acıklı felaket olmuştur ve pek çok sanat eserine ilham kaynağı olagelmiştir. Bundan tam 1932 yıl önce Roma İmparatorluğu'nda Pompeii şehri bu volkanın lavları altında yandı kül oldu. Çeşitli tarih belgesellerine de konu olan bu felaketi en "acıklı" kılan durum ise volkanik lavlardan kaçamayan insanların, lavların üzerlerinde kuruyup taşlaşmaları sonucu adeta külden heykellere dönüşmeleridir. Sanat eserlerine konu olan da işte felaketin bu kısmıdır. Olayın anlatıldığı çeşitli ansiklopedilerde, okuyanların kanını dondurucak derecede, lavlarla kaplanan insanların resimleri vardır; görenler bilirler. Örneğin; bir annenin bebeğini kucağına bastırmış bir vaziyette can verdiği resmi görenler varsa hatırlayacaklardır. Kısacası bugün bir yangının, bir felaketin yıl dönümü. Eskiçağ Tarihi meraklılarına, Eskiçağ Tarihi'ne gönül verenlere ve de içinde "insan"lık taşıyan herkese bugün, bir günlüğüne de olsa kendilerini o insanların yerlerine koymalarını rica ediyorum.
Bugün ayrıca, tarihin görüp görebileceği sayılı büyük şahsiyetten birinin ölüm yıldönümü. 24 Ağustos 79'da Romalı yazar ve filozof Gaius Plinius Secundus Maior'un (bilinen adıyla "Yaşlı" Plinius / İngilizcesi Pliny) ölüm yıldönümü. Kendisi bilim tarihinde çığır açan pek çok keşfe imza atmıştır. Örnek olarak kutuplarda yazın Güneşin hiç doğmadığını, kışınsa batmadığını; ışık hızının ses hızından daha hızlı olduğunu ve denizdeki gelgitlerin Güneş ve Ay'ın çekim gücünden kaynaklandığını keşfetmesi verilebilir. Onun bu keşifleri bugün bile lise coğrafya ve fizik derslerinde öğretilmektedir. Eğer bilime ve Tarih'e saygınız varsa lütfen Gaius Plinius Secundus Maior'un hayatını okuyun. En azından kendisini anmış oluruz bu şekilde.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder